พิธียกเสาเอก

posted on 03 Sep 2008 07:36 by rewolf-nus

         มันไม่เกี่ยวกับสถานการณ์ แต่เป็นงานที่เราต้องทำ พอทำเสร็จก็เอามาแปะซะเลย ( จริงๆเสร็จแล้วนานโข จนอ.บอกว่า " หนูเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการลงเสาเอก " ไปเสียแล้ว - - )

        

พิธียกเสาเอก

ชาวไทยในสมัยก่อนต่างมีความเชื่อกันอยู่หลากหลายแบบด้วยกัน ซึ่ง ความเชื่อสำหรับการจะสร้างบ้านให้ผ่านไปอย่างง่ายดายและอยู่อย่างมั่นคง ทำให้เกิดพิธียกเสาเอกขึ้นมาซึ่ง เสาเอก  คือ เสาต้นแรกของเรือนที่จะยกขึ้น อันเกี่ยวกับพิธีทางไสยศาสตร์ มีการกำหนดฤกษ์ยาม ทิศทาง ตามแต่หมอจะเป็นผู้ดูให้         การทำพิธียกเสาเอกจะทำให้งานก่อสร้างมีความราบรื่นไม่มีปัญหาและอุปสรรคและเมื่อได้เข้าอยู่บ้านหลังที่สร้างแล้วจะทำให้อยู่เย็นเป็นสุข  และมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดี  ซึ่งเป็นความเชื่อและเป็นวัฒนธรรมประเพณีที่สืบทอดกันมา  และบ้านทุกหลังที่มีการก่อสร้าง  มักจะทำพิธียกเสาเอกเพื่อเป็นสิริมงคลต่อการอยู่อาศัย  แต่พิธีการ  และขั้นตอนอาจแตกต่างกันในรายละเอียด  บ้านบางหลังจะทำพิธียกเสาเอก  โดยพระอาจารย์ที่เคารพนับถือ  บางหลังทำพิธีโดยพราหมณ์  และบางหลังทำพิธีโดยผู้ใหญ่หรือบุคคลที่เคารพนับถือ

การกำหนดฤกษ์เสาเอก

การกำหนดฤกษ์เสาเอกนั้น  ส่วนใหญ่ก็คงต้องให้ผู้ที่เรานับถือ  เช่น  พระอาจารย์  พราหมณ์  หรือผู้ใหญ่ที่เรานับถือ  ดูฤกษ์ดูยามในการทำพิธียกเสาเอกให้  โดยท่านเหล่านั้นก็จะหาวันและเวลาที่เป็นมงคลให้เหมาะสมกับช่วงเวลาที่เราสะดวกที่จะสร้างด้วย  ถ้าหากไม่มีเวลาหรือไม่สะดวกในการตามหาพระอาจารย์ทั้งหลายมาให้ฤกษ์ให้ยาม  คุณอาจจะหาฤกษ์ด้วยตนเองก็ได้  โดยอาจจะดูจากปฏิทิน  100  ปี  หรือหาซื้อหนังสือโหราศาสตร์  ประเภทสรุปรวมฤกษ์ประจำทั้งปี  ซึ่งหนังสือพวกนี้จะออกวางตลาดตอนปลายปีทุกปี  ลองอ่านและหาฤกษ์ด้วยตนเองได้

การทำพิธียกเสาเอกกับขั้นตอนการสร้างบ้าน

ในสมัยโบราณ  การก่อสร้างบ้านส่วนใหญ่เป็นการสร้างบ้านไม้  เสาบ้านก็เป็นเสาไม้  ดังนั้นฤกษ์ลงเสาเอกก็คือ  ฤกษ์เวลาที่เรานำเสาหลักของบ้านหย่อนลงสู่หลุมที่เตรียมเอาไว้  จัดเสาให้ตั้งตรง  และเอาไม้ค้ำยันค้ำไว้  เอาดินกลบหลุมทั้งหมด  แต่ในปัจจุบัน  ขั้นตอน  และวิธีการก่อสร้างได้เปลี่ยนไป  อาคารปัจจุบันส่วนใหญ่แล้วแต่เป็นอาคารโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก  ต้องมีการตอกเสาเข็ม  ต้องมีการเทฐานราก  ทำตอม่อ  แล้วจึงจะขึ้นเสาโผล่พื้นดินได้  ดังนั้นก่อนอื่นเราต้องมาทำความเข้าใจว่าพิธียกเสาเอกกับการสร้างในปัจจุบันที่เป็นโครงสร้างคอนกรีตนั้น  เขาทำกันในช่วงไหนของการก่อสร้าง  ซึ่งจากประสบการณ์ในการก่อสร้างที่ผ่านมา  พิธียกเสาเอก  จะทำกันได้ใน  3  ลักษณะดังนี้

                1.  ยึดเวลาที่ตอก (เจาะ) เสาเข็มต้นแรก  หรือเวลาที่ตอก (เจาะ) เสาเข็มต้นที่กำหนดให้เป็นเสาเอก (น่าจะเรียกได้ว่าเป็น ฤกษ์เข็มเอก) 

               2.  ยึดเวลาที่ยกเสาเหล็กเสริม  เทคอนกรีตฐานราก (จะเทคอนกรีตฐานรากพร้อมกับการตั้งเหล็กเสาต้นที่เป็นเสาเอก) 

               3.  ยึดเวลาที่มีการเทคอนกรีตหล่อเสาอาคารจริงๆ (ซึ่งอาจจะตั้งหลังจากเริ่มทำการก่อสร้างแล้วเป็นเดือน)  โดยในที่นี้เราจะกล่าวถึงเฉพาะการเตรียมการ  เตรียมของใช้และขั้นตอนในการยกเสาเอกแบบ  ที่ยึดเวลาที่ยกเสาเหล็กเสริมขึ้นตั้งและเทคอนกรีตฐานราก  ซึ่งเป็นลักษณะที่การสร้างบ้านในส่วนใหญ่ในปัจจุบันใช้กัน

การเตรียมการหน้างานในพิธียกเสาเอก

การเตรียมหน้างานก่อสร้างให้พร้อมก่อนการทำพิธียกเสาเอกถือเป็นส่วนสำคัญอย่างยิ่ง  เพราะว่าฤกษ์  ในพิธียกเสาเอก  เป็นฤกษ์เวลาที่แน่นอน  เช่นบางหลังกำหนดที่เวลา  9.09  น.  ดังนั้นการเตรียมการหน้างานที่ไม่พร้อมอาจทำให้เกิดปัญหาขลุกขลัก  ทำให้เกิดความผิดพลาดไม่ตรงกัน  ฤกษ์ที่กำหนดไว้  เกิดความไม่สบายใจได้  ดังนั้นการเตรียมการหน้างานให้มีความพร้อมนั้นจะต้องจัดเตรียมงานดังนี้

                1.  การเตรียมพื้นที่  โดยรอบของบริเวณที่จะทำพิธีให้เรียบร้อย  เพื่อสะดวกในการทำพิธี

                2.  ขุดหลุมฐานรากที่จะทำพิธีให้มีขนาดความลึกและความกว้างตามแบบ

                3.  ปรับพื้นที่ก้นหลุมให้เรียบร้อยเก็บเศษปูนเศษไม้ให้หมด  ปรับระดับให้เรียบด้วยทรายหยาบ

                4.  เตรียมผูกเหล็กเสริมฐานรากไว้ด้านบน  พร้อมที่จะยกลงตอนทำพิธี

                5.  เตรียมผูกเหล็กเสาที่จะทำการยกเสาเอกวางพาดไว้  ตรงปากหลุมโดยยกหัวเสาให้สูงขึ้นกว่าโคนเสา

                6.  เตรียมคอนกรีตให้พร้อมเพื่อเตรียมเทหลังจากที่ยกเสาเหล็กขึ้นตั้งแล้ว 

การเตรียมของใช้ในพิธียกเสาเอก

การเตรียมของใช้ในพิธียกเสาเอกนั้นมีอยู่หลายตำราด้วยกัน  แล้วแต่ผู้ที่เรานับถือที่จะดำเนินการทำพิธีให้เป็นผู้กำหนด  แต่ในที่นี้เราจะอ้างอิงจาก  ศาสนพิธี  ในหนังสือพุทธศาสตร์  ปีที่  43  อันดับที่ 1/2543  โดยการเตรียมของใช้ในพิธียกเสาเอกมีดังนี้

                1.  จัดโต๊ะหมู่บูชา 1 ชุด พร้อมเครื่องสักการะ (ถ้าประสงค์) 

               2.  จตุปัจจัยไทยธรรมถวายพระ  1  ชุด (กรณีนิมนต์พระมาประพรมน้ำมนต์ที่หลุม  และเจริญชัยมงคลคาถา)

                3.  เครื่องบูชาฤกษ์หรือสังเวยเทวดา (จัดย่อส่วนก็ได้  ดูพิธีวางศิลาฤกษ์)

                4.  ใบทอง นาก เงิน  อย่างละ  3  ใบ 

               5.  ทอง  เงิน  อย่างละ  9  เหรียญ 

               6.  ทรายเสก  1  ขัน 

               7.  น้ำมนต์  1  ขัน  (พร้อมกำหญ้าคา  1  กำ) 

               8.  ด้ายสายสิญจน์  1  ม้วนเล็ก 

               9.  ทองคำเปลว  3  แผ่น 

               10. ผ้าแพรสีแดง  ห่มเสา หรือผ้าขาวม้า  1  ผืน  

              11. หน่อกล้วย  อ้อย  อย่างละ  1  หน่อ     

                12. ไม้มงคล  9  ชนิด  ได้แก่  กันเกรา  ทรงบาดาล  ชัยพฤกษ์  ราชพฤกษ์  ขนุน  สักทอง  ทองหลาง  ไผ่สีสุก  พยุง 

               13. แผ่นทอง  นาก  เงิน  อย่างละ  1  แผ่น 

               14. ข้าวตอกดอกไม้  1  ขัน